گروه ادب و هنر اسلامی
 
 
 
 
معاونت آموزش
 
 
به زودی...
منتظر خبرهای جدید باشید...
 
 
پیوندها
 
شبکه اطلاع رسانی اجتهاد
خبرنمای داخلی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی
معاونت تبلیغ دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی
 
 
 
             گروه ادب و هنر اسلامی
خراسان به پهناي تمدّني ديرپا، سخن‌وران و هنرمندان نام‌آوري دارد. گويا خاك اين ديار را با فرزانگي سرشته‌اند. از حكیم فردوسی و امين‌الاسلام طبرسي تا اديب نيشابوري و استاد شفيعي كدكني، همه جرعه‌نوش كوثر هشتم و دل‌بستۀ خاك پاك اين خطّه بوده‌اند. اگر چه اين سخنان در وصف خراسان شيرين و دلنشين است. لكن تلخي ماجرا آن‌جاست كه بسياري از اين بزرگان به رنج و ابتلا زيسته و حتي بخشي از آنان به شهرهاي ديگر هجرت كرده‌اند و فضل، هنر و استعداد بزرگان اين ديار معمولاً جمع‌هاي متناسبي نمي‌يافته است. البته حلقه‌ها و محافل ادبي - هنري و هسته‌هاي علمي - معرفتي كم و بيش به صورت خودجوش، فعال بوده‌اند، اما سايۀ غربت نمود بيشتري داشته است و البته آنگاه که اين غربت به مجامع حوزوي مي‌رسيد، دوچندان مي‌شد.

انجمن ادب و هنر حوزه، در چنين بافتي ـ كه مهد فردهاي بزرگ در جمع‌هاي كوچك است ـ آغاز به كار كرد. اين گروه برپايۀ نظر استادان ادب‌شناس و هنردوست حوزۀ علمیه خراسان، از سال ۱۳۸۰ زمينۀ نو و مناسبي ايجاد كرد و به جست‌وجوي سرچشمه‌ها و شناسايي و گردآوري استعدادهاي گوناگون در گوشه و كنار حوزه پرداخت.

در گروه، دوره‌هاي آموزشی گوناگون داستان‌نويسي، آيين نگارش، شعر، وبلاگ‌نويسي، سينما، داستان‌نويسي، خوش‌نويسي و... را به برادران و خواهران علاقمند ارائه داده مي‌شود.

انجمن ادب وهنر حوزه، برگزاري چند جشن‌واره، همايش و پي‌گيري پنج حلقه‌ي فعّال را در كارنامۀ خود به ثبت رسانده است. از اين‌رو، از پركارترين گروه‌هاي معاونت آموزش به شمار می رود.

نام‌هايي آشنا از استادان فاضل و پيشكسوتان هنر و ادب، براي تدريس در اين گروه‌ها از تهران و قم فراخوانده شده‌اند تا در جمع حوزويان مشهد به گسترش و پژوهش هنر مؤمنانه و نقد و بررسي آثار هنري بپردازند. از ميان دانش‌آموختگان اين دوره‌ها عده‌اي توفيقات چشمگيري در تحقيق و تجربۀ هنر آييني دست يافته‌اند. اين كام‌يابي‌ها‌ در آستان امام هشتم عليه‌السلام و حوزۀ علمیۀ كهن خراسان، دست داده است.



اهداف

- توسعه کاربردی هنر و ادب اسلامی در متن حوزه.

- تعمیق، تکمیل و نوسازی مفاهیم ادب و هنر اسلامی و احیای مباحث فلسفۀ هنر اسلامی در حوزه.

- زمینه سازی مطلوب برای بهره‌گیری از هنر، جهت گسترش فرهنگ دینی.



شمارگان تلاش

ثمرۀ تلاشهاي گروه ادب و هنر حوزه را مي‌توان در گزارش كوتاه ذيل مشاهده و ارزيابي کرد:

- طرّاحي و برگزاري دورۀ آموزشي ادبيات داستاني (۷ دوره)

- طرّاحي و برگزاري دورۀ آموزشي روزنامه‌نگاري

- طرّاحي و برگزاري دورۀ آموزشي خوش‌نويسي (۴ دوره)

- طرّاحي و برگزاري دورۀ آموزشي نويسندگي

- طرّاحي و برگزاري دورۀ آموزشي هنر و رسانه‌هاي تصويري (۳ دوره)

- دورۀ آموزشي فيلم‌نامه‌نويسي (۲ دوره)

- طرّاحي و برگزاري جشن وارۀ شعر حوزه با نام «شبي غمرنگ»

- همايش منبرهاي قدسي و جهانِ چندرسانه‌اي (مشترك با گروه تبليغ و تربيت اسلامي): در اين همايش، اساتيد و كارشناسان فرهنگي و رسانه‌اي، به ارائه موضوعات زير پرداختند: بايسته‌هاي حضور روحانيان در رسانه‌هاي ديداري و شنيداري (استاد راشد يزدي)، اهل هنر و رسانه‌ از حوزه چه مي‌خواهند؟ (دكتر بنيانيان)، ارتباطات و نقش اينترنت در عرصۀ فرهنگ و تبليغ (حجت الاسلام دكتر شهرياري)، سينماي صهيونيستي‌ـ‌مسيحي (دكتر شاه‌حسيني)

- برنامه‌ريزي و طرّاحي جشن‌ وارۀ ادبي و هنري حوزه

- تدوين و انتشار ۹ شماره نشريۀ كارگاهي داستان (جهت تشويق و ارائۀ آثار دانش‌پژوهان)، و ۶ شماره از مجموعۀ - «پنج‌شنبه‌ها با داستان» (داستان‌هاي تجربي دانش‌پژوهان)

- برگزاري سه نمايشگاه جمعي، از آثار خوش‌نويسي هنر‌جويان گروه

- موفقيت‌هاي دانش‌پژوهان: مقام نخست كشور در مقطع عالي خط شكسته نستعليق (آقاي بداغ‌آبادي)؛ نفراول جشنواره مهر هشتم و برگزيدۀ داستان‌نويسي دانشگاه‌هاي كشور (آقاي علي مختاريان)؛ برگزيدۀ جشنوارۀ شهر بهشت در بخش داستان (خانم رحمتي)؛ كسب مقام اول استاني و كشوري داستان در سال ۱۳۸۴ (خانم تقي‌زاده) و... .

- طرّاحي و تشكيل حلقۀ تبليغي ادب و هنر حوزه در پنج شاخۀ مستقل:

رسانه‌هاي تصويري ، شعر، وبلاگ‌نويسي، ادبيات داستاني و خوش‌نويسي



سينما با گردهم آوردن وجوه بديع همۀ هنرهاي پيش از خود، هنر بي‌بديل اين روزگار است. جاذبۀ سينما، حس‌هاي چندگانۀ مخاطب را تسخير مي‌كند.

با توجّه به همين تأثيرها، بهره‌گيري و جهت‌دهي به سينما از سوي نهادهاي مرتبط با اخلاق و دين، رويه‌اي جاري و فراگير به شمار می رود. ارباب كنيسه و كليسا نيز براي گسترش و يا پيرايش نگاه و فرهنگ‌ خود، دست به دامان هنرمندان مي‌شده‌اند. چرا که با آگاهي و بصيرت مي‌توان سينمايي فاخر و متفاوت داشت. و سينما هنري نيست كه حوزه‌هاي ديانت و قدسيت را رها كند. در این میان، اگر به ساختن فيلم‌هاي «اخلاق‌مدار» و «ايمان‌گرا» اهتمام نشود، نبايد از ساخته‌شدن آثار «اخلاق‌گريز» و «ايمان‌ستيز» شكوه كرد.



حلقه تبلیغی سینما

نخستين گام در راه سينماي متعالي، آشنايي و نزديكي دين‌شناسان و دين‌داران با آثار سينمايي برجسته است. اما بايد پذيرفت كه در این زمینه، ضعف شناختی در حوزه‌ها وجود دارد و آثار سينمايي به علل گونه‌گون به حوزه‌ها و مدارس ديني راه نيافته‌اند. براي راه‌يابي حوزه‌ها به سينما و نیز سينما به حوزه‌ها، بايد حلقه‌هايي ابتدايي تشكيل داد و به‌تدريج بر شعاع و نفوذ اين‌گونه جمع‌ها افزود.

در حلقۀ سينما كه به همت گروه ادب و هنر حوزه، تأسيس شده است، طلّاب نوآموز، با تكنيك‌ها، مفاهيم و روش‌هاي نوين سينمايي آشنا شده و با بهره‌گيري از استادان صاحب‌نام در اين رشته، تجربه های خود را افزایش می بخشند.

گروهي از اين دانش‌پژوهان، درپي اين آموزش‌ها و تجربه‌ها، به منتقداني جدّي تبديل می شوند و گروهي ديگر به توليد و ابتكار هنري در قالب‌هايي متنوّع مانند فيلم‌نامه‌نويسي و مشاوره‌ي مذهبي در سينما گرايش پيدا مي‌كنند.

نمونه هاي از مباحث و موضوعات حلقه تبليغي سينما:

- نقد، بررسي و تحليل فيلم مسافران

- نقد، بررسي و تحليل فيلم خانه دوست كجاست

- نقد، بررسي و تحليل فيلم ليلي با من است

- نقد، بررسي و تحليل فيلم يك بوس كوچولو

- نقد، بررسي و تحليل فيلم ناخدا خورشيد

- نقد، بررسي و تحليل فيلم هفت (۲جلسه)

- نقد، بررسي و تحليل فيلم نسل سوخته

- نقد، بررسي و تحليل فيلم باي سيكل ران

- نقد، بررسي و تحليل فيلم اعتراض

- نقد، بررسي و تحليل فيلم عصر جديد (۲جلسه)

- نقد، بررسي و تحليل فيلم نجات سرباز رايان (۳جلسه)

- نقد، بررسي و تحليل فيلم طبيعت بي‌جان

- نقد، بررسي و تحليل فيلم متولد ماه مهر

- نقد، بررسي و تحليل فيلم مادر



حلقۀ تبليغي شعر (دو شاخۀ برادران و خواهران)

شعر سرایی، از دیرباز الگویی سازنده براي نشر پيام‌هاي شيعي بوده است. سرودن از واقعۀ غدير تا مرثيه‌هاي عاشورا و از كلام جعفري تا اندوه غيبت كبري، بسی موثّر افتاده و چنین بوده است که شاعران، در كوفه و مدينه و توس، مشعل «ولا» مي‌افروختند. ایشان در امتداد پيام‌هاي عدالت‌طلبانه‌ و حق‌جويانۀ شيعي سير مي‌كردند.

سلسلۀ شعر ايماني که به هیچ مرز زماني و مكاني محدود نبوده است، تا همیشه برقرار و پايدار خواهد بود. چرا که دستمايۀ شاعران، درك و دردي ا‌ست، كه به انديشه و انگيزۀ آنان مي‌افزوده و اين دو به فراواني و آساني در لايه‌هاي زيرين مكتب تشيع يافت مي‌شود.

شاعران جوان حوزوي، با تكيه بر دريافت هنري خويش، نگاه‌ها و حس‌هاي خود را در پيمانۀ شعر مي‌ريزند، و هر هفته در محفلي دوستانه، به نقد اشعار يكديگر مي‌پردازند. شب شعر و محافل شاعرانه، پیشینه ای دراز دامن در خراسان، داشته است، امّا نشستي ويژۀ طلّاب شاعر، كه بيشتر بر محور شعرهاي ديني برقرار باشد، ارمغانی نيك و خوش‌فرجام خواهد بود.

البتّه حلقۀ شعر، تنها عهده‌دار اشعار آييني و يا سوگ‌واره‌ها نیست. زيرا هر چند بخشی از نشست‌ها به اشعار آييني طلّاب اختصاص دارد، امّا از آن‌جا كه شعر، بي‌بهانه مي‌جوشد، نمي‌توان ديگر مايه‌هاي شعري در نواهاي شاعرانۀ طلّاب جوان را از ياد برد.

اعضای حلقۀ شعر، دنياي شاعرانۀ خود را از دين تا دنيا و از مدرسه تا خيابان، بازگو مي‌كنند.



حلقۀ شعر( برادران)

آنچه در بخشی از نشست های حلقه، رخ داده، به قرار ذیل است:

- نقد آثار اعضا و بررسي غزل نو

- نقد آثار اعضا و بررسي غزل نو و زبان نو

- نقد آثار اعضا و معرفي آثار اديب نيشابوري

- نقد آثار اعضا و معرفي آثار حبيب خراساني (سه جلسه)

- نقد آثار اعضا و معرفي كتاب امين پور

- نقد آثار اعضا و بحث زبان شناسي حافظ

- نقد آثار اعضا و بحث قواعد شعري (دو جلسه)

- نقد آثار اعضا و بررسي شعر انقلاب، امام و رهبري

- نقد آثار اعضا و زبان شناسي در شعر امروز (دو جلسه)

- نقد شعر انتظار

- نقد شعر محرم

- نقد آثار اعضا و بحث شعر بدون تحريف محرم

- نقد آثار اعضا و بحث شعر حماسي محرم

- نقد آثار اعضا و بحث شعر علوي و رمضان

- نقد آثار اعضا و بحث شعر حضرت معصومه

- نقد آثار اعضا و بررسي و نقد مثنوي امروز

- نقد آثار اعضا و بررسي اشعار امام صادق(ع)

- نقد آثار اعضا و بررسي شعر رضوي ( پنج جلسه)

- نقد آثار اعضا و بررسي شعر نو در حوزه

- نقد آثار اعضا و بررسي شعر غدير(دو جلسه)

- نقد آثار اعضا و بررسي شعر محرم

- نقد آثار اعضا و بررسي شعر عاشورا و محرم(دوجلسه)

- نقد آثار اعضا و بررسي شعر امام سجاد(ع)

- نقد آثار اعضا و برسي شعر اربعين حسيني

- نقد آثار اعضا و بررسي مقاله‌ي الهام شعري و پيامبر اعظم(ص)

- نقد آثار اعضا و بررسي شاعرانگي شعر حوزويان



حلقۀ شعر( خواهران)

بخشی از آنچه در این حلقه گذشته، عبارتست از:

- بررسي ساختار شعر كلاسيك و فاكتورهاي قالب غزل

- بررسي و معرفي عاشقانه‌هاي معاصر

- نقد آثار اعضا و اطناب و شيوه‌هاي رفع آن

- نقد آثار اعضا و ويژگي‌هاي توصيف و مؤلفه‌هاي آن

- بررسي شعر غير كلاسيك، معرفي نيمايي و مؤلفه‌هاي آن

- نقد آثار اعضا و معرفي ويژگي‌هاي شعر پايدار و انقلاب

- بررسي تفاوت‌هاي شعر سپيد و نژادي و وجوه مشترك اين دو

- بررسي سبك بيدل دهلوي در شعر از (شاعران كهن)

- نقد آثار اعضا، آموزش و بررسي شيوه‌هاي اجرا در متن

- بررسي مقاله‌ي پيرامون مراقبت‌هاي خاص لحظات الهام شعر

- بررسي صنايع لف و نشر و واج آرايي در شعر

- بررسي و معرفي اختيارات شاعري در شعر كلاسيك

- سنخيت زبان و واژگان در شعر

- سنخيت وزن و موضوع شعر با يكديگر



حلقۀ تبليغي وبلاگ نویسی

امروزه هرگز نمي‌توان از نقش اثرگذار رسانه‌ي نويني چون وبلاگ (تارنما) چشم پوشيد. وبلاگ‌ها رسانه‌اي شخصي با هزينه‌اي كم، شتابي فراوان، مخاطباني پرشمار و قابليت‌هايي كم نظير، به شمار مي‌روند. يك خط اينترنت كم‌سرعت مي‌تواند شما را به راه‌اندازي يا ديدن يك صفحۀ شخصي ترغيب كرده و از این رهگذر، چه بسا حجم انبوهي از داده‌هاي گوناگون و تجربه‌هاي نو در قالب‌هاي چندگانه(فيلم، عكس، متن، فايل صوتي و...) منتقل شود.

اين برجستگي در كشورهايي كه رسانه‌هايي چون راديو و تلويزيون، روزنامه و مجلّه در اختيار نخبگان، دولت و گروههاي خاص است، دوچندان مي‌شود. وبلاگ در فضاهاي در حال گذار، كاركردي بنيادي و تأسيسي دارد. ما بي‌نياز از پرداخت ماليات، اخذ مجوّز، تبليغات پرهزينه و بوروكراسي طويل و عريض نشر، تجربۀ شيرين و آسودۀ يك وبلاگ دست خواهيم یافت.

بنابراين، جايگاه پرارج وبلاگ‌هاي «ديني» يا «در ارتباط با دين» در خور توجه است. دين به مثابه‌ منبعي آسماني و نيز يكي از پايه‌هاي سازندۀ فرهنگ بشري و هويت‌هاي گوناگون، همواره در معرض اتهامات كهن و نوين است، و وبلاگ با همان نزديكي و شفافيت فوق العاده‌اش مي‌تواند زبان گويا و انتقال‌بخش پيام اديان باشد.

آمار غيرقابل پيش‌بيني رسانه‌هاي اسلامي در غرب نشان اثرگذاري اين ابزار نوين است. بي‌جهت نيست كه تهران، پايتخت وبلاگي جهان و قم، كانون بلاگرهاي ديني جهان است. طلبه‌هاي جوان در كنار استفاده از ابزارها و پايگاه‌هايي همچون منبر، نوار كاست، روزنامه و... با ورود به فضاي وبلاگ مي‌توانند دامنۀ تأثيرگذاري و تأثيرپذيري مثبت خويش را در كيفيت و كميت ارتقا بخشند.

گفت‌وگوي آرام و منطقي، آيين رشد و تكامل حوزه‌هاي مقدّس علوم ديني است و اين گفت‌وگو در رسانه‌اي جهاني مانند وبلاگ، رنگ و بوي ديگري مي‌يابد. اميد مي‌رود حركت آگاهانه و سازندۀ دانش‌پژوهان علوم اسلامي به سوي وبلاگ‌هاي ديني، بيش از پيش رونق، تأثير و ارزش بيابد.



اهداف و راهبردهاي حلقۀ وبلاگ

۱ـ آشنايي پيوسته‌ي طلاب جوان با اصول، فنون، روش‌ها و ویژگی های وبلاگ‌نويسي ديني

۲ـ كسب تجربۀ لازم در زمينۀ مزايا و آسيب‌هاي فضاي مجازي

۳ـ آموزش مباحث بنيادي و ميان‌رشته‌اي رسانۀ ديني در شاخۀ سايبر اسپيس (syberspace) با استفاده از اساتيد و كارشناسان نام‌دار رسانه و فن‌آوري اطّلاعات

۴ـ ايجاد فضايي مشترك و گفتماني هم‌بسته، در راستاي هم‌آهنگي طلّاب مشهد در فضاي مجازي

۵ـ جمع‌آوري اطّلاعات كمّي و كيفي در مورد ميزان حضور و بهره‌برداري مجازي طلّاب

۶ـ ايجاد شبكه‌اي پیوسته ميان طلّاب تازه کار با سايت‌ها و وبلاگ‌هاي ديني مهم و تأثيرگذار

۷ـ انتقال بخشي از اخبار و توليدات علمي حوزه با فضاي الكترونيكي، از طريق هدايت يا تأسيس وبلاگ‌هاي حوزويان مشهد

۸ـ آشنايي طلّاب با زبان، نگاه، فضا و روش‌هاي فردي و اجتماعي مدرن، براي استفاده و پاسخ‌گويي با وبلاگ

۹ـ پرورش طلّاب متخصّص رسانۀ ديني در عرصۀ وبلاگ‌ نویسی



برخی از مباحث و موضوعات حلقه وبلاگ نويسي، عبارتند از:

- بررسي پست‌هاي غديريۀ اعضا

- بررسي پست‌هاي عاشورايي اعضا (۲جلسه)

- بررسي پست‌هاي دهۀ فجر و اربعين

- بررسي آزاد پست‌ها و معرفي چند وبلاگ بيرون از حلقه

- بررسي پست‌هاي رسول اكرم(ص) و امام رضا(ع)



حلقۀ تبليغي داستان‌

این حلقه ادبيات داستاني به دليل ويژگي‌هاي خاص خود، پيش از دورۀ آموزشي ادبيات داستاني، آغاز به كار کرد. نخستين حلقه، در طليعۀ تأسيس گروه ادب و هنر(آبان ۸۶) تشكيل شد، كه روزهاي پنج‌شنبه به نقد و تحليل آثار اعضا می پرداخت.

گروه آموزشی ادب و هنر حوزه، از سال ۱۳۸۲ تا کنون مباحث: مباني ادبيات داستاني، ساختار و عناصر داستاني، داستان كوتاه و كارگاه عملي داستان پرداخته است.

اعضا در كنار بررسي و نقد آثار خود، به مطالبي از فلسفۀ هنر، زيبايي‌شناسي و نظريه‌هاي ادبي معاصر نیز مي‌پردازند.

داستان‌نويسان جوان حوزوي مشهد، با پي‌گيري رويه‌اي عيني و كارگاهي، در جلسات داستان‌خواني و نقد داستان، پای در مسير توليد داستان بر مبناي انديشه می نهند.

آثار پرآوازه‌ي داستان‌نويسان غربي، در كنار تأثيرپذيران ايراني آنان، در اين نشست‌ها بازخوانده شده و مورد تحليل و نقد قرار مي‌گيرد.

هرچند ادبيات داستاني مدرن ايران، در حاشيۀ توليدات مغرب‌زمين قرار مي‌گيرد، امّا نمي‌توان از شاه‌كارهاي نويسندگان ايراني در مقاطع حساس تاريخي مانند مشروطه، انقلاب اسلامي، دفاع مقدّس و... غافل بود

برخی از موضوعات حلقۀ تبليغي داستان نويسي:

- نقد داستان «شرط‌بندي» چخوف

- نقد داستان «غصه‌« چخوف

- نقد داستان «عربي» جويس

- نقد داستان «گِل» جويس

- نقد داستان «نقش روي ديوار» ويرجينياولف

- نقد داستان «زندگي پنهان والترزميتي» تربر

- گفتگو پيرامون روش‌هاي نقد در داستان

- نقد داستان «يك گل سرخ براي اميلي» فاكنر

- نقد داستان «گربه زير باران» همينگ وي

- نقد داستان «آدم كش‌ها» همينگ وي

- نقد داستان «پير مرد بر سر پل» همينگ وي

- نقد داستان «نويسنده‌هاي نظريه پرداز و كنشگر» همينگ وي

- گفتگو پيرامون ادبيات انگليسي

- گفتگو پيرامون ادبيات آمريكاي شمالي
آخرین بروزرسانی: ۱۳۸۹/۱۲/۱۷
 
 
 
 
تازه های معاونت
 
 
 
گنجینه رسانه ای
 
 
ارتباط و مشاوره
 
 
 

نشانی: مشهد - چهارراه خسروي - خیابان شهید رجایی - دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی   تلفن: ۶-۲۲۳۳۳۵۰-۰۵۱۱  نمابر:  ۲۲۵۶۰۴۸-۰۵۱۱
 


تمامی حقوق این سایت مربوط به معاونت آموزش دفتر تبلیغات اسلامی استان خراسان رضوی می باشد.
طراحی و اجرا توسط Web Box Portal